Colenberg Omgevingspsychologie

LinkedIn Twitter

Het succes van Park Güell

Gaudí’s Park Guëll, met de beroemde ‘slangenbank’ van mozaïek, heeft te leiden onder zijn populariteit. De gemeente Barcelona denkt er daarom over om het aantal bezoekers in te perken. Dat mensen graag in het park komen heeft niet alleen te maken met de bekendheid van Gaudí en zijn sprookjesachtige ontwerpstijl, maar is ook te verklaren vanuit de omgevingspsychologie.

Woonwijk wordt stadspark

Park Guëll is ontworpen door de Spaanse architect Antonio Gaudí (1852-1926), die zijn werk baseerde op (geometrische) vormen uit de natuur. Het park is in 1900-1914 aangelegd op een braakliggend terrein op een heuvel aan de rand van de stad, en was aanvankelijk bedoeld als woonwijk in de opzet van een Engelse tuinstad [1]. Omdat er te weinig belangstelling was voor de huizen, werden die niet gebouwd en is het sinds 1922 een openbaar park.

Het park bestaat uit mediterrane bomen en planten met daartussen een verzameling sprookjesachtige trappen en bruggen, grotten en portieken. Er staan twee huizen, waaronder dat van Gaudí zelf. Het hoofdgebouw is het ‘Griekse theater’, een ovaal plein met een lange golvende bank afgewerkt met mozaïek. Het plein ligt op het dak van een zuilenhal en is als het ware een enorm balkon met de bank als balustrade. Zodra het park was geopend trok dit plein meteen groepen en verenigingen aan die er voorstellingen en bijeenkomsten hielden in de open lucht [2].

Park Güell in Barcelona

Foto: Wikipedia

Stadsbalkon

De bank komt als geroepen na de wandeling vanaf de ingang van het park heuvel op, zeker op een warme dag. Los van smaak, of je houdt van mozaïek en de uitbundige organische vormen of niet, is het park voor veel mensen een fijne plek. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de hoge waarderingsscores van reizigers [3]. In de recensies wordt het balkon met de bank vaak expliciet genoemd: ‘heerlijk chillen’, ‘heerlijk rustig ff bijkomen’, ‘weergaloos uitzicht’, ‘het lage avondzonnetje levert een mooi sfeertje op’, ‘genoten van livemuziek’, ‘je kunt er zelfs rustig een boek lezen’.

Op grond van de omgevingspsychologie zie ik deze elementen van het ontwerp die het succes van het ‘stadsbalkon’ kunnen verklaren.

  • Het weidse uitzicht over de stad, bij helder weer tot aan zee, het groen er omheen en het kunnen genieten van de zon op een plek die wat wind vangt.
  • De expressieve mozaïek die overal anders is en uitnodigt om steeds nieuwe details te ontdekken in vorm en symboliek, visueel en door aanraking.
  • De ruime beschikbaarheid van zitplaatsen door de lengte van de bank en de keuze uit verschillende zitmogelijkheden. In de kom van de ronding ontstaat beslotenheid en de mogelijkheid om haaks of tegenover elkaar te zitten, terwijl je ook naast elkaar kunt zitten. Je kunt in verschillende richtingen gaan zitten al naar gelang hert uitzicht dat je wenst: over de stad, over het park of over het plein.
  • De plaatsing van de bank aan de buitenrand van het plein en de hoge rugleuning zorgen voor rugdekking en voor overzicht, iets wat mensen prettig vinden.
  • De comfortabele vorm van de bank. Het verhaal gaat een van de arbeiders van Gaudí zijn broek moest laten zakken en in het verse pleisterwerk moest gaan zitten om zo de anatomisch juiste curve te bepalen [4].

De prijs van succes

Een positief gevolg van de bekendheid van Gaudí is dat het balkon vooral ’s zomers een levendige plek is door de aanwezigheid van toeristen en de straatmuzikanten en verkopers die daar op af komen. Helaas heeft het succes ook een keerzijde: het meest genoemde minpunt door reizigers is de massale drukte [3]. Om de historische bouwwerken te beschermen overweegt de gemeente al enige tijd om het bezoekersaantal te beperken en entree te heffen voor toeristen. Tot nu toe is dat nog niet gebeurd [5].

Bronnen:

  1. ‘De Westerse architectuur, een geschiedenis’ – David Watson
  2. ‘Gaudí’- M.A. Crippa
  3. www.tripadvisor.nl, www.zoover.nl
  4. www.parkguell.org
  5. www.parkguell.es

13 februari 2013