Colenberg Omgevingspsychologie

LinkedIn Twitter

Easy metro in Seoel

Er zijn mensen die beweren dat Seoel de beste metro ter wereld heeft. Daar kan ik inkomen: hij is efficiënt en comfortabel, en de bewegwijzering is fantastisch. Het enige minpunt is gebrek aan een aantrekkelijk ontwerp.

Testpanel

vervoersbedrijf SeoelDe proefpersonen: twee toeristen van een ander continent. Weliswaar zeer ervaren reizigers, maar beneveld door jetlag. En zonder enige kennis van de taal, het schrift en de stad. Zij hebben vier dagen lang de stad met de metro doorkruist zonder één keer echt te moeten zoeken naar de juiste lijn, halte of uitgang. Ze voelden zich veilig en welkom, en genoten ervan overal zo makkelijk te kunnen komen.

Uitstekende bewegwijzering

  • Veel en goede borden
  • Uitgebreide aankondiging van haltes
  • Duidelijke kaarten

Er zijn veel wegwijzers, op verschillende ooghoogtes en plekken, goed leesbaar, consistent en meertalig. Recht tegenover de deuren als je uitstapt, op de vloer en aan het plafond, boven de mensenmassa. Met extra borden op pekken waar je moet kiezen tussen richtingen of waar je minder overzicht hebt. Op de borden met de naam van het station staan ook de vorige en de volgende halte, met een pijl die de richting aangeeft.

Midden in de treinstellen hangt een lichtkrant met aankondiging van de haltes in het Koreaans, Chinees, Japans en Engels. Ze worden ook omgeroepen, overstapstations voorafgegaan door een muziekje. In Busan, dat aan zee ligt, worden metrohaltes in de buurt van het strand aangekondigd met het geluid van meeuwen. De haltes zijn genummerd, wat handig is omdat veel Koreaanse namen in onze oren hetzelfde klinken.

Op de ‘neighbourhoodmaps’ zijn ook de uitgangen genummerd, veel makkelijker dan straatnamen. Op de kaart staan plaatjes van gebouwen in de buurt. Dat helpt ook bij het vinden van de juiste uitgang, en bij de oriëntatie als je boven komt. Overal hangen schematische kaarten van het metronetwerk en van de betreffende lijn.

Metro Seoel

Efficiënt en goed georganiseerd

  • Wachttijden kort en draaglijk
  • Ingericht op snelle doorstroming
  • Goede kaartautomaten

Om een idee te krijgen hoe lang je nog moet wachten zijn er beeldschermen waarop je kunt zien waar de eerstvolgende metro zich bevindt, tot twee haltes terug. Meer is niet nodig, want ze rijden vaak. Op de rest van het scherm is er afleiding in de vorm van nieuws (bijvoorbeeld het herfstkleurenbericht) en reclames. De komst van de metro wordt aangekondigd met trompetgeschal, wat na een paar dagen nog steeds op de lachspieren werkt.

Bij een stop gaan altijd alle deuren aan de kant van het perron meteen open. Je hoeft dus niet te zoeken naar knoppen of hendeltjes en hoe die werken, of te wachten tot er iets gebeurt. Aan welke kant de deuren opengaan wordt aangekondigd. De bankjes staan langs de kant, parallel aan de rails. Minder zitplaatsen dan in een treinopstelling, maar wel meer beenruimte en sneller in en uit lopen. Met voetjes op de vloer is op het perron aangegeven dat uitstappen via het midden moet, en instappen via de zijkanten. Ook pijlen op de trappen en looppaden, en soms een lijn in het midden, moeten helpen om stromen in tegengestelde richting gescheiden te houden. Werkt niet altijd.

Kaartjes zijn goedkoop en er is een metrostation vlakbij elke bezienswaardigheid, ook die in verre buitenwijken. In de stations zijn voldoende, werkende kaartautomaten. Met duidelijke instructie in het Engels en de mogelijkheid om met pinpas te betalen. In Seoel zit er statiegeld op de enkeltjes: de toeslag van 500 won krijg je weer terug als je het kaartje in een recycle-automaat stopt.

Comfortabel en veilig

  • Verwarmde bankjes in de winter, goede airco in de zomer
  • Schoon en goed onderhouden, nergens stank of troep
  • Overzichtelijk en goed verlicht
  • Op de meeste stations een wand met automatische deuren tussen spoor en perron
  • Soms druk, nooit overvol (geen Tokyo-toestanden zoals op de foto’s van Michael Wolf)
  • Aparte bankjes voor ouderen

Op borden in de metro staat een heuse metro-etiquette, waar de meeste reizigers zich aan houden.

Geen spetterend ontwerp

Bijna perfect, alleen nog wat broodnodige variatie en inspiratie. Unieke herkenningspunten, meer sfeer, meer kunst. Denk aan de beschilderde ‘grotstations’ van Stockholm. Of de ‘arbeidersverheffende’ metrostations in de voormalige Sovjetunie, met kroonluchters. Of het filmpje van de douchende man op Schiphol, van Marijke van Warmerdam: boeiender dan nieuws en reclame. Functionaliteit moet bovenaan staan, maar het oog wil ook wat.

4 februari 2014